40 yıl öncesine göre neden daha hızlı yürüyoruz?

Modern yaşamın temposu yalnızca iş saatlerini değil, adımlarımızı da hızlandırıyor. BBC Science’ta yer alan bir habere göre, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bünyesinde yürütülen kapsamlı bir araştırma, şehirlerde yaşayan insanların bugün 40 yıl öncesine kıyasla çok daha hızlı yürüdüğünü gösterdi.

Ünlü mimar ve şehir plancısı Prof. Carlo Ratti liderliğindeki araştırma ekibi, ABD’nin Boston, Philadelphia ve New York kentlerinde yaya trafiğini mercek altına aldı. Çalışmada, aynı noktalarda yaklaşık 30 yıl arayla çekilmiş görüntüler yapay zekâ destekli analizlerle karşılaştırıldı.

YAPAY ZEKÂ İLE 30 YILLIK KARŞILAŞTIRMA

Araştırmacılar, sosyolog William Whyte’ın 1978-1980 yılları arasında kaydettiği arşiv görüntülerini, 2008-2010 döneminde aynı alanlarda çekilen videolarla karşılaştırdı. Yapay zekâ yardımıyla binlerce yayanın adım hızı saniye saniye ölçüldü.

Ortaya çıkan tablo dikkat çekici: 1980’lerde şehir içindeki yayaların ortalama yürüme hızı saniyede 1,25 metre iken, bu hız 2010’lara gelindiğinde 1,41 metreye yükseldi. Bu artış, yaklaşık yüzde 15’lik bir hızlanma anlamına geliyor.

Araştırma, yalnızca hızın artmadığını, sokaklardaki “oyalanma” alışkanlığının da azaldığını gösteriyor. Saniyede 0,5 metreden yavaş yürüyen ve “aylak” olarak tanımlanan kişilerin oranında yüzde 14’lük bir düşüş kaydedildi. Bir kilometrelik mesafe ise artık ortalama 1,5 dakika daha kısa sürede kat ediliyor.

HIZIN NEDENİ TELEFONLAR MI, HAYATIN KENDİSİ Mİ?

İlk bakışta bu hızlanmanın sorumlusu olarak akıllı telefonlar gösterilse de araştırma, tabloyu daha karmaşık biçimde ortaya koyuyor. 2010 verilerine göre, yaya trafiğinde aktif telefon kullanımının oranı yüzde 10’un altında. Yani mesele yalnızca ekrana bakarak yürümek değil.

Uzmanlara göre hızlanmanın arkasında birkaç temel faktör öne çıkıyor:

Kalabalıklaşan şehirler ve artan nüfus, insanlarda “bir an önce varma” refleksini güçlendiriyor. Ekonomik baskılar, zamanın daha pahalı hale gelmesi ve yüksek tempolu çalışma düzeni de yürüyüş hızını artıran etkenler arasında.

Ayrıca, sokakların sosyalleşme alanı olmaktan çıkıp bu işlevin daha çok kapalı mekânlara kayması, kamusal alanda geçirilen sürenin kısalmasına yol açıyor.

BBC Science’ın aktardığına göre benzer eğilimler yalnızca ABD ile sınırlı değil. Daha önce Londra, Tokyo ve Wellington gibi kentlerde yapılan çalışmalar da yürüme hızının son yıllarda yaklaşık yüzde 10 arttığını gösteriyor.

MIT ekibi, aynı yöntemi Avrupa şehirlerine de uygulamaya hazırlanıyor. Araştırmacıların ironik yorumu ise dikkat çekici: “Bu hızlanma böyle devam ederse, yakında yürümek yetmeyecek; koşar adım yaşamaya başlayacağız.”