Süreç komisyonunda partiler ‘umut hakkı’ açıklamasına karşı infaz düzenlemesini işaret ediyor: Süreçte ‘umut hakkı’ karmaşası

Yeni çözüm süreci komisyonunun yazım ekibinin yaptığı toplantı sonrası konuşan MHP’li Feti Yıldız’ın komisyonun ortak raporunda terörist ele başı Abdullah Öcalan için “umut hakkı”nın olacağını açıklaması tartışma konusu oldu. CHP’li Murat Emir ise, partilerin uzlaştığı bir başlık olmadığının altını çizerek “Her konuyu konuştuğumuzu ve partilerin birbirine yaklaştığını ama mutabakat olmadığını söylüyorum” dedi. Komisyon üyeleri “Rapor toplantılarında umut hakkı konusu konuşuluyor mu?” sorusu sorulduğunda, “konuyu raporlarında işleyen partilerin toplantılarda bu başlığı gündeme getirdiğini” aktarıyor. Umut hakkı konusu da sadece MHP ve DEM Parti’nin raporlarında yer alıyor. Partiler bu bağlamda AKP’li isimlerin konuyla ilgili sessizliğini “bağlayıcı açıklamalardan kaçınma” olarak yorumluyor.

‘DETAYLARI MECLİS YORUMLAR’

MHP’li Yıldız’ın açıklaması ise “Partisinin gündeme getirdiği bir konu. Kendi değerlendirmesi. Devlet Bahçeli’nin de sık sık gündeme getirdiği bir konu olduğu için bu konuyu gündemde tutuyorlar. Ama yazım ekibi İnfaz Kanunu’nda genel bir düzenleme yapılmasını konuşuyor. Bu konuda da zaten genel bir beklenti var. Özel konular raporun konusu değil. Bizzat umut hakkı diye bir başlığımız yok. Bir de yazım ekibi çalışması bitince konu komisyonun tamamına gelecek. Onlar da görüşünü verecek. Yani ortada biten, uzlaşılan bir çalışma da yok” diye yorumlanıyor. Yine raporda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarına uyulmasıyla ilgili bir vurgu olacağı da kaydediliyor. Bu noktada umut hakkı başlığının hem infaz düzenlemesi hem de yüksek mahkeme kararlarına uyulması üzerinden değerlendirilebileceği söyleniyor. Bazı komisyon üyeleri de bunun üzerinden “Can Atalay’la, Selahattin Demirtaş’la, KHK ile ihraç edilenlerle ve daha birçok kişiyle ilgili de AYM ve AİHM kararları var. O yüzden pek çok yorum yapılabilir. Ama isteyenin istediği gibi yorum yapması yerine biz genel bir çerçeve çizeriz. Bunun detaylarını parlamento yorumlar. Biz alt başlıklar üzerinde konuşmayız” diyor.

MHP’NİN RAPORUNDA UMUT HAKKI NASILDI?

MHP’nin komisyona sunduğu raporda, umut hakkı AİHM kararları üzerinden işleniyor. Raporda konuyla ilgili “AİHM’in yerleşik içtihadına göre, ömür boyu hapis cezasının tamamen mutlak bir biçimde uygulanması, yani hükümlünün ölene kadar hapishane kalması insan onuru ile bağdaşmamaktadır. Bu çerçevede umut hakkı bireyin cezaevinden salıverilmesi olmayıp, infaz koşullarının yeniden gözden geçirilmesi işlemidir. İdamdan dönüştürülmüş veya doğrudan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmış terör suçluları koşullu salıverilmeden faydalanamaz. Terörle mücadele kanununun 17. maddesi ve infaz kanununun 107. maddesinin 16. fıkrası ile geçici 2. madde yürürlülükten kaldırılmadan koşullu salıverilme değerlendirmesi yapılamaz” deniliyor. Bu bağlamda ortak raporda umut hakkı ifadesi yer almasa da infaz düzenlemesi ve AİHM kararlarına yapılacak bir vurgunun “umut hakkı”nın önünü açacağı belirtiliyor.