6 Şubat depremlerinin üçüncü yılı… Tutdere: ‘Kimliği tespit edilemeyen mezarlar var’

“O gün burada mahşeri bir kalabalık vardı. Karşıdaki binalar yıkılmıştı. Vali Konağı’nın hemen yanındaki binada çokça insan enkaz altındaydı. Büyük bir kaos, büyük bir çığlık, feryat vardı. Bu Valiliğin girişine orada yaşadığım travma nedeniyle hiç gelmek istemiyorum. Çünkü buraya her geldiğimde o anlar aklıma geliyor. Çıplak elleriyle çocuklarını kurtarmaya çalışan babaların o parçalanan elleri aklıma geliyor. Boynuma sarılıp yardım isteyen annelerin feryatları aklıma geliyor. Eksi 24’lere varan bir soğuk vardı. Gelen insanların üzerinde çoğunda kıyafet yoktu. Çoğu atletle gelmişti. Kimisinin ayağında ayakkabı yoktu. Bana sorarlarsa dünyadaki en zor şey nedir diye; yardım isteyen insanlara yardım edememek, çaresiz kalmak.”

“O TABLOYU ANLATACAK BİR KELİME BULAMIYORUM”

“Hiç aklımızdan çıkmıyor. Hükümet Konağı’nın arkasındaki apartman yıkılmıştı, onun yanından geçerken sesleri duyuyorduk. Enkaz başındakilerin feryatlarını duyuyorduk. Onlarla beraber enkazdan kurtarmak için gayret gösterdik. Şehrin çeperlerine kadar ulaştığımızda her taraf ceset doluydu. Aileler enkaz altından yakınlarını çıkarabildiklerini çıkarıyorlardı. O tabloyu anlatacak bir kelime bulamıyorum. Buraya arama kurtarmanın gecikmesinin sebeplerini TBMM’de dile getirdim. Soru önergeleri verdim. Neden geciktiği konusu hala muamma. Bu konuda gerçekten doyurucu bir açıklama yok. Sonuçta arama kurtarma süresinde gelmedi ve binlerce insanımız donarak öldü. Belki kurtulma pozisyonunda olan insanlarımızı da kurtaramadık.”

Başkan Tutdere, belediye olarak kayıpların hatırasını yaşatmak amacıyla hem mezarlıkta hem de dijital ortamda çalışmalar yürüttüklerini belirtti. “6 Şubat’ta kaybettiklerimizi koruyamadık. Onları kurtaramadık. Bari hatıralarını yaşatmak adına adım atmamız gerekiyordu” diyen Tutdere, deprem şehitliği inşasının sürdüğünü söyledi. Ayrıca yakınlarını kaybedenlerin fotoğraflarını ve hikâyelerini yükleyebilecekleri dijital bir albüm oluşturduklarını belirten Tutdere, bunun Adıyaman için ortak hafıza çalışması olacağını ifade etti.

“SAYININ DAHA YÜKSEK OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM”

Depremde yaşamını yitirenlere ilişkin açıklanan resmi rakamların kamuoyunda tartışıldığını belirten Tutdere, sahadaki izleniminin rakamların daha yüksek olabileceği yönünde olduğunu bildirdi. Tutdere, şunları söyledi:

“Resmi rakamlar 8 bin 600 civarında gösteriyor. Halk arasında, kamuoyunda bu rakamların çok üstünde vefatın olduğunu söyleniyor. 25 bin kişinin vefat ettiğini söyleyenler de var. Bu tabii devlet kaynakları, resmi kaynaklar günü geldiğinde bunları açıklayacaklardır. Bende şu anda o konuyla ilgili net bir veri yok. Ben de sonuçta devletin açıkladığı resmi veriye göre konuşuyorum. Ama halk arasında ben o zaman milletvekiliyken de sahada aldığım izlenim, yıkımın ve vefatların boyutunun çok çok yüksek olduğunu düşünüyorum. Adıyaman’da yaklaşık 650 bin nüfuslu bir kentte, ilçeleriyle beraber söylüyorum, yakını, akrabası vefat etmeyen kimse kalmadı. Kime soruyorsak, amcası, teyzesi, halası, kardeşi, oğlu, kızı, herkes bir yakınını kaybetmiş. Dolayısıyla o tabloya baktığımızda rakamların yüksek olabileceğini düşünüyorum ama yine de biz sonuçta belki duygusal davranıyoruz.

“ADIYAMAN BELEDİYE MEZARLIĞI’NDA KİMLİĞİ TESPİT EDİLEMEYEN YEDİ MEZAR VAR”

Şu andaki resmi veri devletin açıkladığı veriye biz de itibar etmek zorundayız. Ama genel tablonun ne olduğu konusunda belki bu konuda yapılacak ayrıntılı bir çalışma durumu daha da netliğe kavuşturacaktır. Şu anda Adıyaman Belediye Mezarlığı’nda yanlış hatırlamıyorsam kimliği tespit edilmemiş yedi mezar var. Adıyaman’da biliyorsunuz daha kayıplar var. Depremde vefat edip cenazesine de ulaşılamayan hemşehrilerimiz var. Kendi yakınlarının cenazesine ulaşamayanlar var. Böyle de bir tablo var. Tabii zaman ilerledikçe, gün geçtikçe bu tablolar netleşecektir. Yapılan adli çalışmalar veya testler sonucunda bu kayıplar da mutlaka bulunacaktır. En azından yakınlarını kaybedenler de kendi yakınlarının mezarlarına kavuşacaklardır, gidip başlarına bir fatiha okuyabileceklerdir. Bu konuda çalışmaların devam ettiğini biz adliyeden öğreniyoruz.”