ABD ile İran arasında gizli diplomasi! Gelecek hafta İstanbul’da bir araya geliyorlar

Düzenlemeler hakkında bilgi sahibi üç bölgesel yetkili ve bir eski yetkiliye göre, toplantıya ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın damadı Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin katılması bekleniyor.

Görüşmelere ayrıca Türkiye, Katar ve Mısır’dan üst düzey temsilcilerin de iştirak edeceği ifade ediliyor. Bu temas, son yıllarda nadir görülen doğrudan ABD-İran görüşmelerinden biri olacak.

Bilgiler, The New York Times tarafından da doğrulandı.

Irakçi ile Witkoff arasında doğrudan mesajlaşma

İki İranlı yetkiliye göre, Abbas Irakçi ile Steve Witkoff arasında doğrudan kısa mesajlaşma yoluyla temas kuruldu. Yetkililer, Tahran’ın nükleer programını durdurmaya ya da askıya almaya hazır olduğunu, bunun da önemli bir taviz anlamına geldiğini belirtti.

Ancak İran’ın, ABD’nin geçen yıl sunduğu ve nükleer enerji üretimi için bölgesel bir konsorsiyum kurulmasını öngören öneriyi tercih ettiği ifade ediliyor.

HAMANEY’DEN PUTİN’E MESAJ

Yetkililer ayrıca, İran Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’nin son günlerde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğünü ve İran lideri Ali Khamenei’nin mesajını ilettiğini aktardı.

Mesajda, İran’ın 2015 anlaşması döneminde olduğu gibi zenginleştirilmiş uranyumu Rusya’ya göndermeyi kabul edebileceği belirtildi.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, bu ihtimale ilişkin soruya, konunun uzun süredir gündemde olduğunu söyledi.

İran ise yıllardır nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu ve enerji üretimine yönelik olduğunu savunuyor.

“TEHDİT ALTINDA MÜZAKERE YOK”

Dışişleri Bakanı Irakçi, ülkesinin görüşmelere açık olduğunu yineledi ancak tehditler altında müzakere etmeyi reddettiklerini vurguladı.

Trump ise son açıklamalarında yeniden askeri seçeneği gündeme getirerek, büyük savaş gemilerinin İran yönüne hareket ettiğini söyledi. Müzakerelerin sürdüğünü belirtmesine rağmen, anlaşmaya varılamaması halinde sonuçların “çok ağır” olacağı uyarısında bulundu.

WASHİNGTON’UN TALEPLERİ

Son haftalarda ABD’nin tehdit dili sertleşti. Trump, İran’ın taleplere uymaması halinde hava saldırıları düzenlenebileceğini dile getirdi.

Washington yönetimi Tahran’dan:

• Nükleer programı sona erdirmesini,
• Balistik füze faaliyetlerine kısıtlama getirmesini,
• Bölgedeki İran yanlısı silahlı gruplara desteği kesmesini

talep ediyor.

GERİLİMİN ARKA PLANI

Trump ile Tahran arasındaki ilişkiler, ABD’nin 2015 tarihli nükleer anlaşmadan çekilmesiyle ilk döneminde ciddi biçimde bozuldu. Son bir yılda ise gerilim daha da tırmandı.

ABD’nin geçen yıl İran’daki bazı nükleer tesisleri hedef almasının ardından, Tahran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesinin önemli ölçüde azaltıldığı açıklanmıştı.

Geçen ay İran genelinde hükümet karşıtı protestoların yayılması üzerine Trump, güvenlik güçlerinin sert müdahalede bulunması halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuştu.