Cenevre ve Montreal üniversitelerinden gök bilimcilerin yürüttüğü çalışmada, WASP-121b’nin atmosferinin gezegenin yörüngesi boyunca kesintisiz biçimde izlenebildiği belirtildi. Araştırma, bir ötegezegenin atmosfer kaybının bu denli ayrıntılı şekilde gözlemlendiği ilk örnek oldu.
30 SAATLİK YÖRÜNGE, BİNLERCE DERECELİK ISI
WASP-121b, yıldızına son derece yakın bir konumda bulunuyor ve bir turunu yalnızca 30 saatte tamamlıyor. Yıldızdan gelen yoğun radyasyon nedeniyle gezegenin atmosferi binlerce dereceye kadar ısınıyor. Bu aşırı sıcaklık, hidrojen ve helyum gibi hafif gazların gezegenin çekim gücünü aşarak uzaya savrulmasına neden oluyor.
UZAYDA 600 BİN KİLOMETRELİK HELYUM İZLERİ
James Webb’in yüksek hassasiyetli gözlemleri, uzaya sızan gazların sadece tek bir kuyruk oluşturmadığını ortaya koydu. Helyumdan oluşan bu akıntıların, gezegenin yörüngesinin yaklaşık yüzde 60’ını kaplayan iki devasa yapı meydana getirdiği belirlendi.
ÇİFT KUYRUKLU YAPI BİLİM İNSANLARINI ŞAŞIRTTI
Araştırmacılar, gezegenin çevresinde iki farklı helyum akışı tespit etti:
Geriden uzanan kuyruk: Yıldız rüzgârları ve radyasyon basıncı nedeniyle gezegenin arkasına doğru sürükleniyor.
Öne doğru kıvrılan kuyruk: Yıldızın güçlü kütleçekimi etkisiyle gezegenin ön tarafına doğru çekiliyor.
Bu iki yapı birlikte ele alındığında, gezegen çapının 100 katından daha geniş bir alana yayılıyor.
“BU KADAR UZUN SÜRELİ SIZINTI BEKLEMİYORDUK”
Çalışmanın başyazarı Romain Allart, helyum kaybının bu ölçekte ve bu kadar uzun süre devam ettiğini görmenin kendileri için büyük bir sürpriz olduğunu belirterek, keşfin gezegen-yıldız etkileşimlerinin ne kadar karmaşık olabileceğini gösterdiğini söyledi.
MEVCUT MODELLER YETERSİZ KALDI
Cenevre Üniversitesi’nde geliştirilen mevcut sayısal modeller, basit kuyruk yapılarının oluşumunu açıklayabiliyor. Ancak WASP-121b çevresindeki çift kuyruklu ve karmaşık yapı, bu modellerin sınırlarını ortaya koydu.
Bilim insanları, kütleçekimi, yıldız rüzgârları ve radyasyon basıncının birlikte etkisini anlamak için daha gelişmiş, üç boyutlu simülasyonlara ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
GEZEGENLERİN EVRİMİNİ ANLAMADA KRİTİK ADIM
Uzmanlara göre bu keşif, ötegezegenlerin zamanla nasıl değiştiğini, atmosferlerini kaybederek nasıl evrim geçirdiklerini anlamak açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor. James Webb’in sunduğu veriler, gezegen oluşumu ve yok oluşu süreçlerine dair yeni soruların da kapısını aralıyor.
kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz.
kaynak
News
