Ay’da uzun süreli insan varlığına yönelik hazırlıklar sürerken, astronotların nasıl besleneceği sorusuna ilişkin bilimsel çalışmalarda önemli bir aşama kaydedildi.
Dünya’dan uzaya sürekli gıda taşınmasının maliyetli ve güç olması nedeniyle araştırmacılar, Ay’ın yüzeyinde tarımsal üretim yapılabilmesinin yollarını araştırıyor.
Bu kapsamda yürütülen çalışmada, Ay toprağını taklit eden ortamda patates yetiştirilerek uzay tarımı açısından dikkat çekici sonuçlar elde edildi.
NASA destekli araştırmada, erken olgunlaşan, kırmızı kabuklu ve beyaz etli “Modoc” adlı patates çeşidi kullanıldı.
Oregon State Üniversitesi araştırmacıları, özel olarak hazırlanan toprak karışımına organik madde ekleyerek patateslerin gelişimini inceledi.

ORGANİK MADDE EKLENİNCE VERİM ARTTI
Araştırmanın lideri, bitki biyoloğu Aymeric Goyer, npj Microgravity dergisinde yayımlanan çalışmada patatesin uzay görevleri için avantajlı bir besin kaynağı olduğunu belirtti.
Patatesin birim alanda yüksek kalori sağlamasının yanı sıra potasyum, C vitamini ve kaliteli protein bakımından zengin olduğunu aktaran Goyer, yüksek doyuruculuk özelliğinin de uzun süreli uzay görevlerinde önemli bir avantaj sunduğunu ifade etti.
Deneylerde organik madde bulunmayan toprakta yetiştirilen patateslerin neredeyse hiç kök ve yumru geliştiremediği görüldü. Karışımın yüzde 5’inin vermikomposttan oluştuğu denemelerde ise bitkiler sınırlı da olsa gelişim gösterdi. Vermikompost oranının yüzde 30’a çıkarıldığı ortamda elde edilen verim, ABD’nin Oregon eyaletindeki yüksek patates üretimiyle bilinen Hermiston bölgesinin tarım toprağındaki sonuçlarla aynı seviyeye ulaştı.

AY TOPRAĞININ İKİ ÖNEMLİ ENGELİ
Ay regoliti, Dünya’daki tarım topraklarından farklı olarak organik madde ve yeterli miktarda azot içermiyor. Milyarlarca yıl boyunca gerçekleşen göktaşı çarpmalarıyla oluşan ezilmiş kaya ve tozdan meydana gelen bu yapı, keskin ve cam benzeri parçacıklar da barındırıyor.
Araştırmada öne çıkan bir diğer sorun ise topraktaki ağır metaller oldu. Özellikle bakır gibi elementlerin yüksek miktarda bulunması, bitkilerin bu maddeleri aşırı emerek zarar görmesine neden olabiliyor.
Goyer, organik maddenin ağır metallerin bitkiler tarafından alınmasını sınırlandırdığını ve böylece toksik birikimin azaltılmasına yardımcı olduğunu belirtti.

PATATESLERİN TADI HENÜZ TEST EDİLMEDİ
Araştırmacılar, patatesleri sera ortamında güneş ışığı ve yapay aydınlatma kullanarak yetiştirdi. Küçük saksılarda gerçekleştirilen ilk deneylerde yumruların da küçük kaldığı bildirildi.
Goyer, hasat edilen patateslerin henüz tadına bakılmadığını, ürünlerin laboratuvar analizlerinde kullanıldığını söyledi. Daha büyük saksılarla yürütülen ikinci bir çalışmada ise marketlerde satılan boyutlara ulaşan patatesler elde edildiğini aktardı.
AY TARIMI DÜNYA’DAKİ GIDA ÜRETİMİNE DE KATKI SAĞLAYABİLİR
Ay’da tarımsal üretime yönelik araştırmalar yalnızca uzay görevleri açısından değil, Dünya’daki gıda güvenliği bakımından da önem taşıyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından Oregon State Üniversitesi uzay biyoloğu David Handy, geliştirilen yöntemlerin tarımsal üretimin sınırlı olduğu ve dışarıdan gıda sevkiyatına ihtiyaç duyan bölgelerde kullanılabileceğine dikkati çekti. Şehir merkezleri ve çöl yerleşimlerinin bu teknolojilerden yararlanabilecek alanlar arasında bulunduğunu belirtti.
Öte yandan uzay tarımı araştırmalarında farklı bitkiler de inceleniyor. Daha önce vermikompostla zenginleştirilmiş Ay regoliti benzeri ortamda nohut yetiştirilmesine yönelik olumlu sonuçlar açıklanırken domates, marul ve yonca gibi ürünler üzerinde de çalışmalar yürütülüyor.
Bilim insanları, bu araştırmalarla gelecekte Ay üslerinde sürdürülebilir gıda üretiminin önünü açmayı ve uzun süreli uzay görevlerinde Dünya’ya bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

Kaynak: REUTERS
kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz.
SEKTÖREL
20 Kasım 2026SEKTÖREL
20 Kasım 2026SEKTÖREL
20 Kasım 2026SEKTÖREL
20 Kasım 2026SEKTÖREL
20 Kasım 2026
1
TikTok yasaklanıyor mu: ABD Başkanı Joe Biden açıklama yaptı
6254 kez okundu
2
HUAWEI WATCH GT 6 satışa sunuldu: Avrupa’da en büyük ilgi Türkiye’den
2504 kez okundu
3
Fatura kabartan zararlı Android uygulamaları tespit edildi
989 kez okundu
4
Bilim insanları, uzayda yer çekimi sorununu çözmek istiyor
891 kez okundu
5
Roscosmos Başkanı Dmitry Rogozin görevden alındı
868 kez okundu
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.