Zeytinde tarihi rekor, krize dönüştü

Tarım ve Orman Bakanlığı ile TÜİK verilerine göre Türkiye, 2026-2027 sezonunda zeytin ve zeytinyağı üretiminde tarihi bir rekor kırılacak. Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Mustafa Tan, bu yıl toplam zeytin rekoltesinin 4 milyon 30 bin ton olarak gerçekleşmesi beklendiğini ve üretimin 588 bin tonunun zeytinyağı, 1 milyon 163 bin tonunun ise sofralık zeytin olacağı tahmin edildiğini açıkladı. Ancak kağıt üzerindeki bu tarihi rekorun artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle sahada büyük bir krize dönüştüğünü aktaran Tan, satış fiyatının, toplama maliyetini bile karşılamadığını aktardı.

“KARAMSAR BİR HAVA VAR”

Sahada rekolteye rağmen sevincin yerini çaresizliğe bıraktığını vurgulayan Mustafa Tan, “Büyük bir sevinç olması gerekirken ortada karamsar bir hava var. Kendi yerinizde zeytin topluyorsunuz, toplama maliyeti 25 lirayı buluyor. 25 lira da bunun diğer bakım masrafları var. Yani 50 lira masrafı varken, toptan zeytin Akhisar’da 20 liradan gidiyor. Dolayısıyla sadece toplama bile ürünün maliyetini karşılamıyor. Zeytin yağının en az 250 lira maliyeti varken şu anda piyasada 170-180 lira. Dibe dökülenleri zeytinciler toplamayabiliyor. 4 milyon 30 bin tonluk rekolte düşebilir” dedi.

KOCAGÖZ: ÇİFTÇİNİN ALIN TERİNİN ÇALINDIĞI BİR SOYGUN

Yaşanan ekonomik krizin faturasının tamamen üreticiye kesildiğini belirten Tarım Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz ise Tarım Kredi Kooperatifleri, Marmarabirlik ve Tariş gibi kurumların çiftçi lehine piyasaya girmesi gerektiğini söyledi. Kocagöz, “Bu yıl Türkiye’de ilk defa zeytinin dalda kalma riski çok açık bir şekilde görülüyor. Bu da Türkiye tarihi açısından çok büyük bir kepazelik. Dünyada ikinci sırada olan Türkiye’deki zeytin üretimi ve tarımının yönetimiyle ilgili büyük bir sorun. Çiftçinin ürettiğinden daha düşük fiyata ürününü satmak zorunda bırakılmasının kendisi bir soygun mekanizmasıdır. Uluslararası piyasada ticaret yapan bu şirketler kendi rekabet kayıplarını ve maliyetlerini çiftçi üzerine yüklüyor. Sadece şirketler değil, devletin de destekleme politikasının olmaması ve piyasanın regüle edilmesiyle ilgili yeterli önlemlerin alınmaması gibi sebeplerle çok ciddi bir maliyet krizi ortada duruyor. Bu maliyet krizini çiftçinin tek başına çözme şansı yok. Şirketlerin de görünen o ki çözme şansı yok. Kamunun kaynaklarını seferber etmesi ve buradan bir çıkış reçetesi sağlaması gerekiyor. Eğer bu sağlanamazsa 3-5 sene sonra gerçekten zeytin üreticilerinin topraklarını terk ettiği, yerlerine büyük tekellerin zeytin bahçelerini aldığı ve burada çiftçinin göç edip işçileştiği tablolar karşımıza çıkabilir” diye konuştu.