Alzheimer ve çocukluk çağı demansında tarihi keşif: Beyin yıkımını başlatan gizli genetik anahtar bulundu
Tıp dünyası, beyin hücrelerinin ölümüne ve zihinsel gerilemeye yol açan nörodejeneratif hastalıkların hücresel altyapısını çözme yolunda devrim niteliğinde bir adım attı. Immunity bünyesinde yayımlanan araştırmada, Kaliforniya Üniversitesi San Diego (UC San Diego) Tıp Fakültesi bilim insanları; çocuklarda ölümcül seyreden Sanfilippo sendromu (MPS IIIA) ile milyonlarca insanı etkileyen Alzheimer hastalığı arasında doğrudan bir hücresel bağ saptadı. Elde edilen veriler, her iki rahatsızlıkta da beynin savunma mekanizmasını yürüten "mikroglia" hücrelerindeki çöp temizleme sisteminin çökmesiyle hücresel yıkımın başladığını ortaya koydu.
HÜCRESEL ÇÖP SİSTEMİ ÇÖKTÜĞÜNDE GENETİK ŞALTER KAPANIYOR
Araştırma ekibi, hücresel atık birikimi karşısında mikroglia hücresi içinde yer alan "MITF/TFE" protein ailesinin bir genetik anahtar gibi davrandığını belirledi. İlk etapta beyni korumak amacıyla otomatik olarak açılan bu genetik şalter, temizlik sistemlerinin aşırı yüklenmesiyle birlikte kontrolden çıkarak kronik iltihaplanmayı (enflamasyon) ve nöron ölümlerini tetikliyor.
EZBER BOZAN TESPİT: HASAR DIŞARIDAN DEĞİL HÜCRENİN İÇİNDEN GELİYOR
Nöroloji dünyasında uzun yıllardır Alzheimer hastalığına beynin dış kısmında biriken amiloid plakların yol açtığı ve hücreleri "dışarıdan içeriye" doğru tahrip ettiği kabul ediliyordu. Ancak yayımlanan çalışma, yıkımın doğrudan hücrenin içindeki lizozom organelinin iflas etmesiyle "içeriden dışarıya" doğru başladığını tescilledi.
Çalışmanın başyazarı Dr. Christopher Balak, çocukluk çağı demansı olan Sanfilippo sendromundaki hücresel çöküş mekanizmasının Alzheimer hastalarının yaşlanan beyinleriyle birebir aynı olduğunu bildirdi. Bu tespit, karmaşık yapısı nedeniyle çözülmesi zor olan Alzheimer mekanizmasını anlamak için tıp dünyasına somut ve berrak bir model sundu.
İLAÇ TEDAVİSİNDE YENİ STRATEJİ: ERKEN MÜDAHALE İLE KALKAN OLUŞTURULACAK
Keşif, nörodejeneratif rahatsızlıkların tedavisinde geleneksel ilaç yaklaşımlarını değiştirecek nitelik taşıyor. Günümüzde geliştirilen ilaçların büyük bölümü hücre yüzeyindeki reseptörleri hedeflerken, bu araştırma doğrudan hücre içindeki lizozomal mekanizmayı ve MITF/TFE genetik anahtarını hedef alıyor.
Uzmanlar, genetik şalter "zararlı" konuma geçmeden önce yapılacak erken dönem enzim veya hücre tedavilerinin beyin hasarını tamamen durdurabileceğini kaydediyor. Geliştirilecek yeni nesil moleküller sayesinde mikroglia hücrelerinin koruyucu formda tutulması ve Alzheimer başta olmak üzere demans türlerinin ilerlemesinin engellenmesi hedefleniyor.
kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz ve bizi twitter hesabımızdan takip etmeyi unutmayın ! https://x.com/havadiskolik