İnsanın İçinde Kalanlar

Cevat Bey, kendi hâlinde bir esnaf. Sabah dükkânını besmeleyle açıyor, karısının hazırladığı sefertası yanında. Komşularıyla selamlaşıyor, kahvesini içiyor. Bildiği, alıştığı bir hayatı var. Sonra bir gün, o tanıdık sokaklar hiç bilmediği bir yere dönüşüyor. Yıllardır yan yana yaşadığı insanlara yönelen öfke, dükkânları yağmalayan kalabalıklar, korkuyla kapanan kapılar...

Oysa utanması gereken o değil.

Öykünün en sarsıcı yanı burada. Cevat Bey’in gözyaşlarında kendi yaşadıklarının ötesinde bir acı var. Daha düne kadar birbirlerine selam veren, aynı sokaklarda yaşayan insanların nasıl düşman kesilebildiğini düşünüyorum. Bir insanın komşusunu korumak için kendisini küçük düşürmek zorunda kalması ne korkunç! Bahar, tarihin karanlık bir sayfasını sıradan bir esnafın yaşadıkları üzerinden anlatırken, o günlerin insanların belleğinde bıraktığı izleri de gösteriyor.

“Kafanı Kaldırma!” öyküsünde bu kez Hasan’la tanışıyoruz. Yoksulluğun içinde büyüyen, hayatın yükünü erkenden omuzlamak zorunda kalan bir çocuk. Eski giysileri, ailesinin geçim sıkıntısı, küçük mutlulukları var. Bahar, Hasan’ın dünyasını anlatırken yoksulluğun yalnızca maddi koşullardan ibaret olmadığını da hissettiriyor. Çocukluğunda başını eğmesine neden olan korku, büyüdüğünde de peşini bırakmıyor.

Bu öyküde dikkatimi çeken, korkunun nasıl öğrenildiği oldu. Görmemek, duymamak, başını kaldırmamak... Hasan’ın yaşadıkları, büyüklerin dünyasında olup bitenleri tam olarak anlayamayan çocukların nelere tanıklık edebildiğini hatırlatıyor. Bazen çocukluğumuzda duyduğumuz bir söz, gördüğümüz bir olay yıllarca bizimle kalıyor. Yaşımız ilerliyor, hayatımız değişiyor, o günlerden kalan korkuları da yanımızda taşıyoruz.

“Karafaki” ise çocukluk arkadaşlığıyla başlayıp yıllar içinde ağırlaşan bir hikâye. Karafaki ve Ayhan, aynı sokaklarda büyümüş, birbirlerinin hayatına tanıklık etmiş iki arkadaş. Karafaki, fiziksel görünümü nedeniyle çevresinin küçümseyici bakışlarına alışmak zorunda kalmış. Ayhan’la dostluğu onun hayatında ayrı bir yer tutuyor.

Yıllar geçiyor, çocukluk geride kalıyor. İki arkadaşın hayatına aşk, kıskançlık, kırgınlık ve beklenmedik olaylar giriyor. Bir zamanlar birlikte güldükleri şeylerin yerini konuşamadıkları meseleler alıyor. Geçmişte yaşananlar unutulmuyor, giderek ağırlaşıyor.

Öykünün ayrıntılarına fazla girmek istemiyorum. Karafaki’nin taşıdığı yük, dostluğun sınırları üzerine düşündürüyor. Yıllarca birbirinin yanında olmuş iki insanın arasına giren bir sır, zamanla her şeyi değiştirebiliyor. Üstelik geçmişle hesaplaşmak için her zaman ikinci bir fırsat bulunmuyor.

Arzu Bahar’ın öykülerinde sevdiğim yanlardan biri, karakterlerini gündelik hayatın içinden seçmesi. Mahallede karşılaştığımız, aynı otobüse bindiğimiz, dükkânından alışveriş yaptığımız insanlar bunlar. Birinin elinde sefertası, ötekinin üzerinde eski bir pantolon, bir başkasının önünde yarım kalmış bir bardak çay... Küçük ayrıntılarla tanıyoruz onları. Yazarın anlattığı sokakları, evleri, kahvehaneleri gözümüzde canlandırmakta güçlük çekmiyoruz.

Bahar’ın dili çoğunlukla yalın ve akıcı. Mahalle ilişkileri, çocukluk arkadaşlıkları, aile içindeki konuşmalar anlatıya canlılık katıyor. Kimi bölümlerde karakterlerin duygularını biraz fazla açıklama gereği duyduğunu düşündüm. Oysa bazı sahneler öylesine güçlü ki sözü uzatmaya gerek kalmıyor. Cevat Bey’in utancı ya da Karafaki’nin sessizliği, tek başına çok şey anlatıyor.

Kitabın diğer öyküleri “Vavi!”, “Pısırık Osman”, “Bir Gece Yarısı”, “Adaletsiz” ve “Papatya Tacı”. Onların dünyasına girmeyi de okura bırakmak istiyorum. Her öykünün kendine sakladığı bir şeyler var. Benim üzerinde durmadığım bir cümlede bir başkası uzun uzun oyalanabilir, hiç beklemediği bir karakterde kendinden bir parça bulabilir. Aynı kitabı okuduğumuzda bile farklı yerlerde durup farklı şeyler düşünebiliyoruz. Okumayı böylesine kişisel ve güzel kılan da bu sanırım.

Arzu Bahar, edebiyat yolculuğuna 2017 yılında yayımlanan Kovulmadım Ben Ayrıldım adlı öykü kitabıyla başlamış. Ankara Üniversitesi 2018 Öykü Ödülü’nü kazanan bu kitabı, 2019’da Kayıp izlemiş. Daha sonra çocuklar için Yüksekten Korkan Korsan Kırmızı Ceket adlı kitabını yazmış. Öyküleri çeşitli edebiyat dergilerinde yayımlanan Bahar, Bir Gece Yarısında da toplumsal olayların sıradan insanların hayatında açtığı yaralara eğiliyor.

Kitabı bitirdiğimde yeniden Cevat Bey’i düşündüm. Sabah dükkânını açarken duyduğu sevinci, komşularıyla selamlaşmasını, ardından bütün o tanıdık hayatın nasıl altüst olduğunu... Hasan’ın korkusu, Karafaki’nin yıllarca içinde sakladıkları da aklımdaydı.

Üç ayrı öykü, üç ayrı hayat. Birbirinden farklı insanların yaşadıkları, bildiğimiz ama üzerinde fazla durmadığımız pek çok şeyi yeniden düşündürüyor. Özellikle de bir insanın başına gelenlerin, yaşandığı günle sınırlı kalmadığını.

Kitap kapanıyor, anlatılan olay bitiyor. Yine de bazı karakterlerden kolay kolay ayrılamıyoruz. Günler sonra sokakta karşılaştığımız biri, duyduğumuz bir söz, yıllar öncesinden kalmış bir anı onları yeniden hatırlatabiliyor.

Cevat Bey’i de böyle hatırlayacağım. Dükkânının önünde, elinde kahvesiyle, komşularına selam verirken.

Keşke hayatı hep o sabahki gibi kalabilseydi.


https://www.youtube.com/embed/g0IDDY9kACo?si=SE2lMajvZ7lLwzpU&autoplay=1&mute=1



kaydırmaya devam ederek gündemden son dakika ve magazin haberlerine havadiskolik.com üzerinden anında erişebilirsiniz ve bizi twitter hesabımızdan takip etmeyi unutmayın ! https://x.com/havadiskolik



Benzer Videolar