WSJ: ABD, Suriye’den tüm askerlerini çekmeyi değerlendiriyor

Lara Seligman tarafından kaleme alınan analize göre Washington, Amerikan askerlerinin Suriye’den tamamen çekilmesini değerlendiriyor. Bu süreç, ciihatçı HTŞ örgütünün kontrolündeki Şam yönetiminin temsilcisi Ahmed el-Şara’nın, ülkenin kuzeydoğusunda ABD destekli SDG'nin kontrolündeki bölgeleri ele geçirmek için harekete geçtiği bir döneme denk geliyor.

WSJ'ye göre böylesi bir adım, ABD’nin Suriye’de 2014’te başlattığı ve yaklaşık on yıldır süren Suriye operasyonunu sona erdirecek. Operasyon, eski ABD Başkanı Barack Obama’nın Suriye iç savaşına müdahalesiyle başlamıştı. Çekilme kararı, Şara yönetiminin bölgede uzun yıllardır ABD’nin ortağı olan SDG'ye dağılma emri vermesinin ardından gündeme geldi. Analizde, hafta sonu gerçekleşen saldırı sonrası 'SDG’nin neredeyse çöktüğü' ifade edildi.

Pentagon konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti. Beyaz Saray ise yorum talebine yanıt vermedi.

ABD daha önce de Suriye’de asker azaltmayı gündeme almıştı. Aralık 2018’de Başkan Trump, yaklaşık 2 bin Amerikan askerinin tamamen çekileceğini ani bir şekilde açıklamış, bu karar dönemin Savunma Bakanı Jim Mattis’in istifasına yol açmıştı. Dönemin Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton ve diğer üst düzey isimler ise kararı yumuşatarak ülkede sınırlı bir kuvvet bırakılmasını sağlamıştı.

İşte, o analizden öne çıkanlar...

SURİYE'DE NE KADAR AMERİKAN ASKERİ VAR?

Suriye’de yaklaşık bin Amerikan askeri bulunuyor. Bunların çoğu, ülkenin kuzeydoğusundaki üs ve karakollara dağılmış durumda ve SDG ile aynı bölgelerde konuşlu. Birkaç birlik de Suriye’nin güneyindeki El-Tanf Garnizonu’nda görev yapıyor. Amerikan askerleri, SDG ile sık sık devriye ve operasyon faaliyetleri yürütüyor.

ABD’li üç yetkiliye göre, son bir haftadaki baş döndürücü gelişmeler, SDG’nin yenilgisinin ardından Pentagon’un Suriye’deki Amerikan askeri misyonunun sürdürülebilirliğini sorgulamasına neden oldu.

ARAP AŞİRETLERİ SAF DEĞİŞTİRDİ

Suriye güçleri, SDG’nin elinden bir askeri üs, petrol tesisleri ve Fırat Nehri üzerindeki bir barajı aldı. Bu durum, Kürt grubun binlerce savaşçısının geleceğine ilişkin müzakerelerde elini zayıflattı.

Varılan ateşkes kapsamında SDG, Rakka ve Deyrizor kentlerinin kontrolünü devretti. Şara hükümeti ise kuzeydoğudaki kritik sınır kapıları ve petrol tesislerinin kontrolünü ele geçirdi.

Wall Street Journal’ın daha önce aktardığına göre, saldırının başarısında Arap aşiret güçlerinin önemli rol oynadığı; daha önce SDG’ye bağlı olan bu grupların taraf değiştirerek hükümeti desteklediği belirtildi.

SDG ise, Kürt nüfusun yoğun olduğu Kobani ve Haseke kentlerini elinde tutmaya devam ediyor. Bu bölgelerde SDG’nin dağılmak yerine savunmaya çekilebileceği değerlendiriliyor.

"ABD ASKERİNE GEREK KALMAZ..."

ABD’li yetkililere göre SDG tamamen dağılırsa, Amerikan ordusunun Suriye’de kalması için bir neden kalmayacak. Bunun bir nedeni de Şara’nın ordusuyla çalışmanın doğurduğu zorluklar. Yetkililer, bu güçlerin içinde El Kaide ve IŞİD bağlantılı isimler dahil 'cihatçı sempatizanların' bulunduğunu ve bazı unsurların Kürtler ile Dürzilere karşı işlendiği öne sürülen savaş suçlarına karıştığını söyledi.

Bu risk Aralık ayında daha da netleşti. WSJ’nin haberine göre, Palmira yakınlarında düzenlenen bir saldırıda iki ABD askeri ve Amerikalı sivil bir tercüman hayatını kaybetti. Saldırganın, 'aşırıcı görüşleri' nedeniyle görevden alınması planlanan bir Suriye güvenlik gücü mensubu olduğu belirtildi.

Şara’nın güçleri, Kürtlere yönelik operasyon sırasında ABD askerlerine de tehlikeli biçimde yaklaştı. İki ABD’li yetkiliye göre, Amerikan kuvvetleri, ABD askerlerinin konuşlu olduğu bir tesisin yakınında, Suriye hükümetine ait en az bir insansız hava aracını düşürdü. Aynı 24 saatlik süreçte Şara güçleri, üssün içindeki SDG kışlalarını da hedef aldı.

'9 BİN IŞİD TUTUKLUSU' MESELESİ

Olası çekilme kararında etkili olan bir diğer başlık ise Suriye’nin kuzeydoğusunda tutulan binlerce IŞİD tutuklusunun durumu. ABD’li bir yetkiliye göre, ABD Çarşamba günü 9 bin tutukludan 7 binini Irak’a nakletmeye başladı. Bunun nedeni, Suriye hükümet güçlerinin tesisleri devralmaya yönelmesiyle, eski savaşçıların ve aile üyelerinin kaçabileceğine dair artan endişe.

Yetkili, geçen hafta SDG güçlerinin mevzilerini terk etmesinin ardından Suriye’nin Şeddadi hapishanesinden 200 tutuklunun kaçtığını, ancak Şara güçlerinin tesisi ele geçirirken bu kişileri yeniden yakaladığını söyledi.

Ortadoğu Enstitüsü Suriye Programı Direktörü Charles Lister, IŞİD tutuklularının ülke dışına taşınmasının ABD’nin Suriye’de kalma gerekçelerinden birini ortadan kaldırdığını belirtti. Lister, “Açıkçası, son bir yıldır ABD’nin Suriye’deki askeri varlığını ayakta tutan ana unsur gözaltı tesisleri ve kamplardı. ABD’nin Suriye’deki asker varlığının sürdürülebilirliğini sorgulamalıyız” dedi.

Ancak Lister’a göre, ABD ordusunun Suriye’deki temel amacı IŞİD’i yenilgiye uğratmak ve örgüt hâlâ ülkede ciddi bir tehdit. Lister, sadece geçen yıl Suriye’de 348 IŞİD saldırısı gerçekleştiğini ve hükümet kontrolündeki bölgelerde 13 toplu can kaybı hedefleyen saldırının engellendiğini söyledi.

TRUMP'TAN ŞARA'YA ÖVGÜ

Trump ise Şara’ya duyduğu hayranlığı gizlemedi. Trump, geçen yıl Şara’yı tarihi bir ziyaret kapsamında Beyaz Saray’a davet etmişti.

Trump salı günü, Şara’nın hapishanelerin güvenliğini sağlamaya yönelik girişimlerini savunarak, “Suriye’nin başkanı çok sıkı çalışıyor” dedi.

Trump ayrıca, “Kürtleri severim” ifadelerini kullandı ve şöyle devam etti: