Depremlere karşı komisyonlar kurulsa da öneriler rafta kalıyor: Değişmeyen deprem sorunları

AKP iktidarı döneminde, deprem riskinin önlenmesi için ilk komisyon bundan 16 yıl önce kuruldu. Komisyonun Temmuz 2010’da kamuoyu ile paylaştığı raporda, bugün tartışılmaya devam ettiği gibi; “afet öncesi tedbirlerden çok yara sarma politikalarına öncelik verildiği, imar affı sorunu yaşandığı, afet önlemlerine ilişkin sorumlulukların kimde olduğunun tanımsız kaldığı” tespitlerine yer verildi ve bu sorunların giderilmesi gerektiği kaydedildi. Depremle ilgili ikinci komisyon ise 2021 yılının temmuz ayında raporunu yayımladı.

ÖZEL’İN 5 YIL ÖNCEKİ UYARILARI

Söz konusu komisyonun kurulması için o dönem CHP Grup Başkanvekili olarak önerge veren Özgür Özel, önergesinde 2010’da Meclis’in hazırladığı rapora gönderme yaparak “Deprem kuşağında olan ülkemizde 1999 Gölcük ve Düzce depremlerinden bu yana deprem konusu önemli gündem maddeleri arasında yer almış, mevcut yapı stokunun sağlamlaştırılması başta olmak üzere alınması gereken bir dizi önlem sıralanmıştır. Bu çerçevede Araştırma Komisyonu kurulmuş ve önerilerini bir rapor halinde sunmuştur. Ancak bu rapora rağmen merkezi yönetim deprem öncesinde atılması gereken adımları atmamış, depremden kaynaklanan ölümler azaltılamamıştır. İmar affı olarak bilinen düzenlemelerin de depremin yaratacağı yıkımı azaltma konusunda alınacak önlemlere bir fayda sağlamadığı açıktır. AKP’nin imar affı düzenlemelerine artık bir son vermesi gerekmektedir. AKP hükümetlerinin, depremle mücadele noktasında uyguladıkları kentsel dönüşüm projelerinin, yıllardır rant odaklı olarak ilerlediği görülmekte ve kentsel dönüşüm uygulamak isteyen bazı muhalefet belediyelerine engeller çıkarıldığı bilinmektedir” dedi.

‘HÜKÜMSÜZ’ KALAN ÖNERİLER

Bu rapordan iki yıl sonra Kahramanmaraş merkezli depremler yaşandı ve bunun üzerine Meclis’te yine bir araştırma komisyonu kuruldu. 2023 genel seçimlerinden hemen önce çalışmalarını tamamlayan komisyonun raporunda AFAD’ın sahada daha etkin olması için yeniden yapılandırılması, illerde valilik nezdinde afet kurulları oluşturulması, valiliklerin afet çalışmalarıyla ilgili Meclis’in Çevre ve İmar komisyonlarını düzenli olarak bilgilendirmesi, afet sonrası oluşturulacak geçici barınma alanları için sel ve su baskınını önceleyecek alanlar belirlenmesi, bakanlıklar bazında afet daireleri kurulması, elektrik ve doğalgaz kesintilerinin olmaması için hatların güçlendirilmesi, Fay Yasası ve Afet Risk Azaltma Yasası çıkartılması gibi öneriler yer aldı. Ancak seçim dönemine denk gelen bu önerilerden sonra komisyonun raporu TBMM Genel Kurulu’nda görüşülemedi ve rapor bugün Meclis kayıtlarında “hükümsüz” ifadesiyle kaldı.