Çin ordusunda casusluk krizi: ‘Nükleer sırları ABD’ye sızdırdı’

Çin ordusunun en üst düzey isimlerinden General Zhang Youxia’nın, ülkenin nükleer silah programına ilişkin kritik bilgileri ABD’ye sızdırdığı ve resmi işlemler karşılığında yüksek miktarda rüşvet aldığı iddia edildi.

Bilgilerin, Çin askeri liderliğine yönelik kapalı bir bilgilendirme toplantısının içeriğini bilen kaynaklardan derlendiği aktarıldı.

Söz konusu bilgilendirmenin, Çin Savunma Bakanlığı’nın Zhang’ın “parti disiplinini ve devlet yasalarını ciddi şekilde ihlal ettiği” gerekçesiyle soruşturma altında olduğunu ani bir açıklamayla duyurmasından kısa süre önce yapıldığı belirtildi.

Kaynaklara göre Zhang, siyasi klikler oluşturmak, Komünist Parti içindeki birliği zedelemek ve Merkezi Askeri Komisyon (CMC) içindeki yetkisini kötüye kullanmakla suçlanıyor.

Yetkililerin, Zhang’ın askeri araştırma-geliştirme ve tedarik süreçlerini yöneten güçlü mekanizma üzerindeki rolünü de incelediği kaydedildi. Bu alanda, terfiler karşılığında çok büyük meblağlar aldığı öne sürüldü.

Kapalı bilgilendirmede yer aldığı aktarılan en ağır iddia ise Zhang’ın, Çin’in nükleer silahlarına ilişkin kritik teknik verileri ABD’ye aktardığı yönünde oldu.

ESKİ YÖNETİCİ DE SORUŞTURMA ALTINDA

İddialara göre dosyadaki bilgilerin bir bölümü, China National Nuclear Corp.’un eski genel müdürü Gu Jun üzerinden elde edildi.

Gu’nun da soruşturma altında olduğu, nükleer alandaki bir güvenlik ihlalinin Zhang ile bağlantılı olabileceği ileri sürüldü.

75 yaşındaki Zhang Youxia’nın, kısa süre öncesine kadar Devlet Başkanı Xi Jinping’in en güvendiği isimlerden biri olarak görüldüğü ifade edildi. İkilinin, devrimci liderlerin çocuklarını tanımlamak için kullanılan “prens çocuklar” grubunda yer aldığı, Zhang’ın babasının da Xi’nin babasıyla Çin iç savaşında birlikte savaştığı hatırlatıldı.

Analistler, bu sürecin emsalsiz olduğunu ve Mao döneminden bu yana askeri liderlikte görülen en sert “çözülme/tasfiye” hamlesi olarak değerlendirildiğini aktardı.

Zhang’ın düşüşünün, 2023’te yolsuzluk gerekçesiyle görevden alınan eski Savunma Bakanı Li Shangfu’nun yükselişiyle de bağlantılı olabileceği öne sürüldü.

Xi’nin, Zhang’ın Shenyang Askeri Bölgesi’ni yönettiği 2007–2012 dönemine ilişkin de kapsamlı bir soruşturma talimatı verdiği aktarıldı.

Soruşturma ekibinin, Zhang’ın olası etkisini azaltmak için askeri üsler yerine otellerde konuşlandırıldığı belirtildi.

BOŞLUK BÜYÜYOR: 6 ASKERİ ÜYEDEN 1'İ KALDI

Resmi gerekçeler netleşmese de parti medyasının Zhang’ı, CMC başkanının yani Xi’nin otoritesini zayıflatmakla suçladığı ifade edildi. Bu durum, Zhang’ın liderin denetimi dışında aşırı güç biriktirdiği yorumlarına yol açtı.

Tasfiyenin Xi’nin ordu üzerindeki kontrolünü pekiştirdiği değerlendirilirken, aynı zamanda üst komuta kademesinde ciddi bir boşluk yarattığı belirtildi.

2022’de CMC’de bulunan 6 profesyonel askeri üyeden yalnızca 1 aktif görevdeki subayın kaldığı aktarıldı.

2023’ten bu yana 50’den fazla üst düzey subay ile savunma sanayii yöneticisinin görevden alındığı ya da soruşturma kapsamına alındığı belirtildi.

Analistler, bu durumun kısa ve orta vadede Çin ordusunun muharebe hazırlığını olumsuz etkileyebileceği ve Tayvan’a yönelik olası bir askeri operasyon riskini geçici olarak azaltabileceği değerlendirmesinde bulundu.