75 yıl önce Tunceli’den Ankara’ya yazılan mektuplar, 75 yıl sonra yeniden Tunceli’de

Mektupları Tunceli’ye taşıyan Tunceli Belediyesi Vecihi Timuroğlu Kütüphanesinin kurucusu ve merkezi Tunceli’de bulunan Sanat, Edebiyat, Tarih ve Kültür Araştırmaları Vakfı (SETKAV) Başkanı Mesut Özcan, Tunceli’nin bütün ilçelerinden ve birçok köyünden yazılan mektupların yeniden Tunceli’ye taşınmasının çok önemli olduğunu söyledi.

Mesut Özcan, “Sanıyorum başka hiçbir kente ait, 75-80 yıl önce yazılan bu kadar çok mektup aradan yine 75-80 yıl geçtikten sonra yine yazıldığı adrese geri dönmemiştir. Bu mektupların bunca yıl sonra yeniden buraya; yazıldığı yere dönmesi çok önemli. Ayrıca, bir kentin arşivinde bence bu kadar çok mektup yoktur bence. Evet, bir kısmı içerik olarak önemli olmayabilir fakat Tunceli her hangi bir kent değildir ve buradan bunca yıl önce yazılmış her şey bence çok kıymetlidir. Bu bakımdan bu mektupları yeniden Tunceli’ye taşımak, Tunceli tarihi için çok önemli bir olay” dedi.

MEKTUPLARDA KULLANILAN DİL DİKKAT ÇEKİYOR

Özcan, mektuplarının sayısını tam olarak bilemediğini ancak on bine yakın olduğunu sandığını söylüyor ve taşınan mektuplarda dönemin eğitim, sosyal ve kültürel olaylarına, ekonomik sorunlarına dair halkın Ankara’ya, Meclis’teki milletvekiline yazdıklarının yer aldığını aktarıyor.

Özcan’a göre mektuplardaki en dikkat çeken şey; Tunceli 1937-1938 olaylarının üzerinden yaklaşık 10 yıl, zorunlu iskana tabi tutulanların 1947’de çıkan afla geri dönüşünün üzerinden de 3 yıl geçtikten sonra yazılmaya başlanan mektuplarda kullanılan dil. Tümüyle el yazısı ile yazılan mektupların tümünün Latin harfleriyle yazılması ve son derece akıcı bir Türkçe ile yazılması dikkatlerden kaçmıyor. Elazığ’dan yazılan mektupların arasında Osmanlıca yazılan çok sayıda mektup yer almasına rağmen, Tunceli’den yazılan mektupların tümüyle Latin harfleriyle yazılmış olması dikkate değer görülüyor.

Mesut Özcan, taşınan mektuplar arasında, o yıllarda Tunceli’de yaşamayan fakat başka illerde yaşayan kişilerin mektuplarının da olduğunu; yine Elazığ’dan yazılan çok sayıda mektup bulunduğunu aktarıyor.

FETHİ ÜLKÜ

Aslen Tunceli’nin Nazımiye ilçesine bağlı Kıl köyünden olan Fethi Ülkü, 1950’de Tunceli’den bağımsız aday olmuş fakat kazanamamıştı. 1954 seçimlerinde CHP’den yeniden aday olan Fethi Ülkü milletvekili olarak seçilmiş ve üç dönem Tunceli milletvekili olarak Meclis’te görev yapmıştı. Fethi Ülkü, 10 Ekim 2021 günü Ankara’da yaşama veda etti.