DOLAR 32,5889 % 0.32
EURO 34,8302 % 0.22
STERLIN 40,4964 % -0.29
FRANG 35,8330 % 0.62
ALTIN 2.515,07 % 1,23
BITCOIN 2.114.911 1.772

EYT için gündemde olan formüller

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi, 9 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan, prim ve yıl şartlarını tamamlayıp yaşı bekleyenleri kapsıyor …

Yayınlanma Tarihi : Google News
EYT için gündemde olan formüller

Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi, 9 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan, prim ve yıl şartlarını tamamlayıp yaşı bekleyenleri kapsıyor.

Emekli olmak kriterlerinde çalışma süresi, ödenmiş prim ve yaş baz alınıyor. Geçmiş dönemde getirilen bir kanunla emeklilikleri yaş kriterine takılan çalışanlar ise kendilerine yapılanın haksızlık olduğunu savunarak emekliliği hak ettiklerini belirtiyor.

Bu konuda yapılan görüşmeler ve yetkililerin beyanları sonucunda EYT çalışmalarında sona geliniyor.

Sorun yıl sonuna kadar çözülecek

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, en son katıldığı TV programında yıl sonuna kadar EYT sorununu çözüleceğini açıklamıştı.

Ortak bir çözüm aranıyor

Birbirinden farklı kriterlere sahip EYT’lilerin emekli olmasını sağlayabilmek için ortak bir çözüm yolunun dışında bu kriterlere göre tek tek çözüme gitmek gerektiği de daha önce dile getirilmişti.

Kamuoyu ve tüm taraflar çözümün adaletli olmasını bekliyor.

EYT’de hangi formüller gündemde

Peki, EYT sorununu çözmek için nasıl bir yol izlenecek. İşte bunun için bugüne kadar dile getirilen formuller ve içerikleri ise şöyle:

EYT için ilk olarak belirlenen çözüm yolunda; kadınlarda 7 bin 200, erkeklerde ise 9 bin gün formülü öne çıkmıştı. Bu formüle göre, 9 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanların emeklilik için yaş şartı dışında kadın ise 20, erkek ise 25 yılı, işe giriş tarihine göre de 5 bin  ile 5 bin 975 gün primi tamamlaması gerekecekti.

6-7 milyon kişiyi ilgilendiriyor

6-7 milyona yakın bir çalışma grubunu ilgilendiren bir düzenleme yolda. Emekli olmak için yaş ve prim gün sayısı şartlarından herhangi birini tamamlamayanların sayısı yaklaşık 1 milyon 800 bin. Bunlardan ikisini tamamlayanların sayısı ise 5 milyonun üzerinde.

Emeklilik için üç şart var

EYT, 3 aşamalı bir formülasyonu gerektiriyor. Bu 3 aşamalı formülasyonun birisi yaş koşulunu sağlamak. Erkekler için 60 yaş, kadınlar için ise 58 yaş şartı bulunduğundan dolayı bir kısmı yaş koşuluna takılıyor. İkincisi emeklilik için sigortalılık süresi önemli. Sigortalılık da erkekler için 25 yıl kadınlar için 20 yıl şartı bulunuyor. Bir kısım EYT’liler de bu şartı taşımamakta. Üçüncü şart olarak ödenen prim gün sayısı. Yani 5 bin günün üzerinde prim ödeme şartı bulunuyor.

EYT’lilerin şartları eksik

EYT’lilerin tamamı bu 3 şarttan ya birini sağlamakta ya 2’sini sağlamakta. Bazıları da 3’ünü birden sağlıyor.

Kesintili kısmi emeklilik modeli

Kesintili, kısmi emeklilik, süre tamamlanması, bazı meslek grupları için yıpranma seçeneği tartışılan başlıklar arasında yer alıyor.

Kesintili kısmi emeklilik modeli her meslek grubuna göre değişebilir. Yapılan işin niteliğine göre gerekiyorsa 50 yaşın üzerinde SGK ve vergi düzenlemesi yapılarak bunlardan daha düşük oranlı SGK ve vergi kesilebilir. Gün sayısını tamamlayanlardan prim payları kesilmeyebilir. Böylelikle mevcutta yaşı doldurmayıp çalışanların maaşları artırılmış olur. Emekli etmektense böyle bir uygulama olabilir. Mevcut koşullarda böyle bir düzenleme çalışmak istemeyen ve fiili olarak çalışamayacak durumda olanlara farklı bir uygulamayı beraberinde getirmesi gerekir.

Almanya ve Finlandiya modeli

Kamuoyunda Almanya ve Finlandiya modeli gibi modeller de tartışılıyor. Yani emekli olduktan sonra ömür boyu belli nitelikte daha düşük bir emekli aylığı alması gündeme geliyor. Ya da en azından belli süre daha düşük, belli süre dolduktan sonra daha yüksek emekli aylığı alma gündeme geliyor.
Zaten şu an dahi emekliliğini hak edip de yaşı doldurmadıysa emekli olmak istiyorsa emekli olabilmekte ancak yaşı doldurmadıkları için maaş almaya hak kazanamıyor.

Bu seçeneklerde emeklilik için kaç yıl kaldıysa her yıl için belli oranda aylık kesinti yapılıyor.

Sürenin tamamlanması formülü

Prim gün sayısı ve yılını doldurup yaşını doldurmayanlar yaş dolana kadar kısmi olarak daha düşük bir emekli aylığı ile emekli edilebilir. Yaşı doldurduktan sonra normal seviyeye gelerek emekli aylığı almaya devam edebilirler.

kaynak

YORUM YAP

DÖVİZ KURLARI

  • Dolar DOLAR
    ALIŞ SATIŞ FARK
    32,5696 32,5889 % 0.32
  • Euro EURO
    ALIŞ SATIŞ FARK
    34,7844 34,8302 % 0.22
  • Sterlin İNG. STERLİNİ
    ALIŞ SATIŞ FARK
    40,4533 40,4964 % -0.29
  • Frang İSV. FRANGI
    ALIŞ SATIŞ FARK
    35,8029 35,8330 % 0.62
  • Kanada Doları KAN. DOLARI
    ALIŞ SATIŞ FARK
    23,7002 23,7191 % 0.51
  • Çeyrek Altın ÇEYREK ALTIN
    ALIŞ SATIŞ FARK
    4.023,51 4.112,14 % 1,23
  • Gram Altın GRAM ALTIN
    ALIŞ SATIŞ FARK
    2.514,69 2.515,07 % 1,23
  • Bitcoin BITCOIN
    FİYAT DEĞİŞİM
    2.114.911 1.772

DÖVİZ ÇEVİRİCİ

  • Satış
    Alış